• BIST 100

    16287,81%0,58
  • DOLAR

    44,18% 0,16
  • EURO

    50,95% 0,05
  • GRAM ALTIN

    7230,49% 0,36
  • Ç. ALTIN

    11762,72% 0,00

Cumhuriyetimiz 101 yaşında... Çok Yaşa Cumhuriyet

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilan edilmesinin 101’inci yılı tüm yurtta büyük bir coşkuyla kutlanıyor.

GÜNDEM 29.10.2024 14:40:00 0
Cumhuriyetimiz 101 yaşında... Çok Yaşa Cumhuriyet

ANKARA (İGFA) – Türkiye Büyük Millet Meclisi 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet yönetimini ilan etti.

Her yıl 29 Ekim’de Türkiye’de ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde kutlanan milli bayramda bu yıl 101. yıl coşkusu ve gururu yaşanıyor. 1925 yılında çıkarılan bir yasa ile milli bayram olarak kutlanmaya başlanılan bu özel günün coşkusu dalga dalga yayılıyor.

Gazi Mustafa Kemal, 22 Eylül 1923 tarihinde Viyana’da çıkan Neue Freie Presse gazetesinin muhabiri Lazar’a verdiği demeçte devlet yönetimi sistemini ilk kez resmi olarak telaffuz etmişti.

Viyana gazetesinde yer alan makale daha sonraki günlerde Türkiye’de yayın yapan gazetelerde de yer almıştı. Akşam gazetesi Viyana gazetesindeki sözleri şöyle aktarmıştı:

“Mustafa Kemal Paşa’nın pek mühim beyanatı: Türkiye’nin dâhilî tekâmülü (olgunlaşması) tamamen bitmemiştir. Daha tadilât vuku bulacak, bilumum tekâmülâtımız Cumhuriyet esasına müncer olacaktır.”

Gazetede yer alan “Cumhuriyet” ilk defa ortaya atılmıştı.

 

HÜKÜMET KRİZİ VE LOZAN

1920’de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ile birlikte devlet başkanlığı görevi Meclis Başkanı olarak Mustafa Kemal tarafından yürütülmüştü.

Ancak bazı yabancı ülkeler de Lozan Antlaşması’nın onayı için Türkiye’deki yeni devlet rejiminin daha açık şekilde belirlenmesini istiyordu.

Diğer yandan 2. Ordu Müfettişliği’ne getirilen Ali Fuat Paşa, yeni görevi nedeniyle uhdesinde bulunan Meclis İkinci Reisliği’nden ayrılmış ve istifası 24 Ekim’de Meclis’te okunmuştu. İcra Vekilleri Heyeti Reisliği yapmakta olan Ali Fethi Bey de, yürütmekte olduğu Dahiliye Vekilliği’nden yoğun iş temposu gerekçesiyle aynı gün istifa etmişti.

Boşalan bu iki pozisyon için ertesi gün bir araya gelen Halk Fırkası Grubu Dahiliye Vekilliği için Erzincan mebusu Sabit Bey’i, Meclis İkinci Reisliği için ise o sıralarda Ankara’da olmayan Eski İcra Vekilleri Heyeti Reisi Rauf Bey’i aday gösterme kararı almıştı. Mustafa Kemal Paşa, Halk Fırkası Grubu’nun tercihini iyi karşılamayarak İcra Vekilleri Heyeti’nin istifa ettirilmesiyle başlayan bir hükümet krizi sürecini idare etmeye başlatmıştı.

İcra Vekilleri Heyeti ise 26 Ekim’de önce kendi içinde yaptığı bir toplantının ardından Mustafa Kemal’in de katıldığı Çankaya toplantısından sonra istifa kararı almıştı.

Bazı ülkeler Lozan’da hükümet şeklinin belirlenmesini isterken, içeride de hükümet krizi, Cumhuriyet’in ilanının yolunu açıyordu.

Fethi Bey’in başında olduğu İcra Vekilleri Heyeti’nin 27 Ekim’de Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal Paşa’ya sunduğu istifa metninde ülkenin içinde bulunduğu dahili ve harici sorunların çözülebilmesi Meclis’ten tam destek alan bir hükümetin kurulması gerektiği vurgulanmış, böyle bir kabinenin kurulabilmesi için de istifa edildiğinin altı çizilmişti.

Hükümetin kurulmasının bu denli zor olması her vekilin Büyük Millet Meclisi tarafından tek tek seçilmesi şartından ileri geliyordu. Çankaya’da alınan karar gereği önceki vekillerden hiçbirinin yeni hükümette görev almayı kabul etmemesi de bu zorluğu adeta ‘imkansız’ boyutuna taşıyordu. Süreç tam da Mustafa Kemal’in istediği şekilde işliyor, Meclis’te bir uzlaşma temin edilemediği için yeni bir kabine kurulamıyordu.

28 EKİM AKŞAM YEMEĞİ

İsmet Paşa ile Müdafaa-i Milliye Vekili Kâzım Bey’in de bulunduğu kişileri 28 Ekim’de Çankaya’ya çağıran Mustafa Kemal Paşa, Cumhuriyet’in ertesi gün ilan edileceğini açıkladı.

29 Ekim Pazartesi günü topladığı Halk Fırkası Grubu’nda Mustafa Kemal, bunalımın icra vekilleri heyetinin seçilme yöntemi nedeniyle yaşandığını ve artık sorunu çözme vaktinin geldiğini söylemişti. Hemen sonra da Cumhuriyet’in ilan edilmesi yönündeki kanun teklifinin Meclis’e getirilmesi kararına varılmıştı. Aynı gün Büyük Millet Meclisi gündemine alınan Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’ndaki bazı maddelerin değiştirilmesini öngören teklif, konuşmaların ardından oy birliği ile kabul edildi. Böylece Ekim ayının son günlerinde yaşanan kabine bunalımı, 29 Ekim 1923’te Anayasanın bazı maddelerinin değiştirilmesi neticesinde ülkenin siyasi rejimini de belirleyen Cumhuriyet’in ilanı ile son bulmuş oldu.

“GÜLE GÜLE…”

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, en son 1937’deki Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına katılmıştı. Yaşadığı ağır hastalık nedeniyle 1938’deki kutlamaları tedavi gördüğü Dolmabahçe Sarayı’nda karşılamıştı.

Atatürk, 1937 yılında Ankara’da Cumhuriyet Bayramı kutlamalarına son kez katılmıştı. Falih Rıfkı Atay, 29 Ekim 1938’i şöyle anlatıyor:

“Cumhuriyet Bayramı gecesi Boğaziçi vapurlarından birini tutan gençler, Dolmabahçe Sarayı rıhtımına yaklaşmış, haykırıyorlardı. Atatürk kesik kesik konuşarak pencereye gitmek istediğini anlattı. Kollarına girdiler, pencere kenarındaki koltuğa oturdu, eli ile gemiyi işaret etti. Vapurda bir kıyamettir koptu. Gençler hep bir ağızdan “Dağ başını duman almış, gümüş dere durmaz akar” marşını söylüyorlardı. Atatürk mırıldandı: “Bu bayramlar ve yarınlar sizindir. Güle güle…“

Bağımsızlığımızın simgesi olan bu önemli günü coşkuyla ve gururla kutluyoruz.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.

İNTERNET GAZETECİLERİ FEDERASYONU (İGF)

Ankara, 2027 Avrupa Demokrasi Başkenti unvanı için finalde

Gambiya ile birey haklarının korunması alanında mutabakat zaptı imzalandı

Süt ve süt ürünlerinde yoğurt üretimi arttı

Kırmızı bültenle aranan 16 şahıs Gürcistan’da yakalandı

İlaç fiyatlarında Euro kuru ve kâr marjları güncellendi

Bakan Tekin 12 Mart programına katıldı

Edirne’de 2026 çeltik ekim başvuruları başladı

TSK yeni kritik sistemlerle güçleniyor... Çelik Kartallara HGK-84 kitleri

Merkez Bankası faizi sabit tuttu! Sıkı para politikası sürdürülecek

Bakan Şimşek: Yıllık cari artış yönetilebilir

Terörle mücadele amansız sürüyor

Saatte 23 konutla 2 yılda 455 bin konut tamamlandı... İstanbul için kura çekimi bayram sonrası

Bakan Kurum: COP31’i uygulama odaklı platforma dönüştüreceğiz

MSB: KKTC ve hava sahamız güvende

PTT'dn 'Çankırı' konulu sürekli pullar satışta

Bakan Bolat: Hizmet ihracatı rekor seviyede

Milli parklar ve doğa korumada yeni dönem... Kanun teklifi TBMM'de kabul edildi

Tavuk yumurtası üretimi yüzde 15,1 arttı

Uluslararası Esnaf Birliği'nde kurucu genel başkan güven tazeledi

Cari açık Ocak'ta 6,8 milyar dolar oldu

İzmir’de kültür ve sanat hamlesi... İki yılda 40 bin kişi tiyatroyla buluştu

Körfezray’da güçlü segment üretimi

Limon ithalatına kapı açıldı! Limonda 'gümrük' yüzde 10'a düşürüldü

Milli Marşımız 105 yaşında

Milli Marşımız 105 yaşında

TOFAŞ, Yunanistan’dan 96-88 mağlup döndü

OECD İstanbul Merkezi Protokolü 'Resmi'leşti

OECD İstanbul Merkezi Protokolü 'Resmi'leşti

Marmara’da sıcaklık azalıyor... Doğu’da çığ uyarısı!

İstanbul’da göçmen kaçakçılığı operasyonunda 4 şüpheli tutuklandı

Yükleniyor

loading

İlaç fiyatlarında Euro kuru ve kâr marjları güncellendi

İzmir’de “Koruyan, Öğreten, İyileştiren” sağlık hamlesi

Ofis çalışanlarına uyarı! Hareketsiz yaşam omurga sağlığını tehdit ediyor

Ofis çalışanlarına uyarı! Hareketsiz yaşam omurga sağlığını tehdit ediyor

Glokomda erken tanı görme kaybını önleyebilir

Dr. Taş: Türkiye’de yetişkinlerin yüzde 30’u obez

"Süper Kadın" sendromu kadını tüketiyor!

Dünya Obezite Günü’nde Türkiye’de çarpıcı bulgular

SGK’dan klinik araştırmalara yeni ödeme düzeni... Finansman kapsamı genişletildi

Kolon kanserinde erken tanı hayat kurtarıyor

Tarım ve Orman'dan Isparta Eğirdir Gölü için dev adım... 21 milyar TL’lik Yatırım

Denizden çıkan çöpler farkındalığa dönüştü

Denizden çıkan çöpler farkındalığa dönüştü

Antalya Genç İklim Liderleri plastik kirliliğiyle mücadeleye odaklandı

Amasra'da denizi kirleten kömür ocağına 1,3 Milyon TL ceza!

Mudanya'da Sahil Güvenlik'ten denizlere nefes aldıran temizlik

Gemlik Körfezi’nde dalgıçlardan dip temizliği

Bursa'da asırlık ağacın yaraları sarıldı

İzmir'de deniz dibinden 1,5 ton ağ çıkarıldı!

Bursa İnegöl'den ödüllü 'atık pil' kampanyası!

Süt ve süt ürünlerinde yoğurt üretimi arttı

Edirne’de 2026 çeltik ekim başvuruları başladı

Merkez Bankası faizi sabit tuttu! Sıkı para politikası sürdürülecek

Bakan Şimşek: Yıllık cari artış yönetilebilir

Bakan Bolat: Hizmet ihracatı rekor seviyede

Tavuk yumurtası üretimi yüzde 15,1 arttı

Cari açık Ocak'ta 6,8 milyar dolar oldu

Limon ithalatına kapı açıldı! Limonda 'gümrük' yüzde 10'a düşürüldü

OECD İstanbul Merkezi Protokolü 'Resmi'leşti

OECD İstanbul Merkezi Protokolü 'Resmi'leşti

Ankara, 2027 Avrupa Demokrasi Başkenti unvanı için finalde

PTT'dn 'Çankırı' konulu sürekli pullar satışta

Uluslararası Esnaf Birliği'nde kurucu genel başkan güven tazeledi

İzmir’de kültür ve sanat hamlesi... İki yılda 40 bin kişi tiyatroyla buluştu

İzmit Yenidoğan’da tehlikeli alan güvenli hale getirildi

İzmit'te 6. çocuk evine 'Fatma Nur Çelik' adı verilecek

Türkiye'nin bilim kahramanları Fuar İzmir'de yarıştı

İzmir’de Açık Hava Tiyatrosu yeni sezona hazırlanıyor

Ankara’da Esat Hâl yeniden hizmete girdi

KGK ailesi İstanbul'da iftarda buluştu

TOFAŞ, Yunanistan’dan 96-88 mağlup döndü

Kocaelili milli judocu Tataroğlu’ndan Avusturya’da altın zafer

Kocaelili milli judocu Tataroğlu’ndan Avusturya’da altın zafer

TOFAŞ, BCL’de AEK B.C. deplasmanında

Konya Büyükşehir farka koştu

Dağgücü Spor'dan voleybol atağı

TOFAŞ kendi sahasında mağlup oldu

Trabzon Büyükşehir Hentbol Takımı, Ankara’yı ağırladı

TOFAŞ milli ara sonrası potasında Erokspor'u ağırlıyor

GS-Liverpool maçı bilet fiyatları dudak uçuklattı

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 25 19 2 4 41 61
2.FENERBAHÇE A.Ş. 25 16 0 9 32 57
3.TRABZONSPOR A.Ş. 25 16 3 6 22 54
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 25 13 5 7 15 46
5.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 25 12 7 6 17 42
6.GÖZTEPE A.Ş. 25 11 5 9 10 42
7.KOCAELİSPOR 25 9 10 6 -3 33
8.SAMSUNSPOR A.Ş. 25 7 7 11 -3 32
9.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 25 7 9 9 -3 30
10.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 25 7 9 9 -10 30
11.CORENDON ALANYASPOR 25 5 8 12 -4 27
12.NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ 25 6 12 7 -6 25
13.TÜMOSAN KONYASPOR 25 5 11 9 -10 24
14.HESAP.COM ANTALYASPOR 25 6 13 6 -15 24
15.İKAS EYÜPSPOR 25 5 13 7 -17 22
16.KASIMPAŞA A.Ş. 25 4 12 9 -15 21
17.ZECORNER KAYSERİSPOR 25 3 11 11 -27 20
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 25 3 17 5 -24 14